Nấm keo: Đặc điểm tác dụng và cách dùng nấm keo

Nấm keo là gì? Đặc điểm và tác dụng của nấm keo. Cách dùng nấm keo. Hình ảnh của nấm keo.

Nấm keo là gì?

Nấm keo được biết đến với tên gọi khác là nấm tràm bông vàng. Sở dĩ có tên gọi như vậy là vì ở nước ta cây tràm được trồng phổ biến và được chia thành 2 loại: Tràm bông trắng và tràm bông vàng (còn được gọi là cây keo).

Loại nấm này mọc tập trung chủ yếu ở khu vực Quảng Bình, Bình Định và rải rác ở một số tỉnh khác ở nước ta. Chúng mọc lên sau những trận mưa đầu mùa từ đất trồng keo, bạch đàn nên được người đi rừng gọi với cái tên nấm keo.

Hình ảnh nấm keo.

Hình ảnh nấm keo.

Nấm keo thường mọc ở trên sườn các gò đồi, ven các con suối hoặc trên những lớp lá mục dưới tán rừng keo hay rừng bạch đàn. Loại nấm này có vòng đời rất ngắn, chỉ sau từ 5 – 7 ngày là nấm lụi tàn. Khi mùa thu đến, những trận mưa đổ xuống cũng là lúc các bụi nấm keo đua nhau mọc lên.

Nấm keo phát triển nhanh chóng và kéo dài khoảng hơn 1 tháng thì hết mùa. Chính vì vậy, người dân thu hái thường tranh thủ tìm nấm khi mưa xuống. Họ chia thành hai vụ thu hoạch là vào tháng 4 và tháng 7 âm lịch. Mỗi đợt thu hoạch diễn ra nhanh chóng vì nấm keo chỉ sinh trưởng trong khoảng một tuần lễ. Do đó, việc hái nấm phải rất nhanh mới thu hoạch được nhiều.

Đặc điểm nhận biết nấm keo

Nấm keo thường cao chừng 8 – 9 cm. Toàn thân cây nấm keo có màu nâu bóng loáng. Hình dạng nấm cũng khá đa dạng. Phần mặt dưới tai nấm có màu hồng nhạt hoặc màu tím nhạt. Nấm keo khá béo tròn múp míp, mọc quanh những gốc cây phủ lá keo mục.

Khi còn non, chúng thường được gọi là nấm búp vì có hình dạng như búp tròn. Nấm keo có nơi có màu nâu tím, bên trong màu trắng mịn, nhìn rất đẹp mắt.

Phân biệt nấm keo và nấm tràm

Nấm keo và nấm tràm dễ khiến nhiều người nhầm lẫn bởi chúng đều mọc từ gốc cây tràm mục. Nấm keo được hình thành từ cây keo hay còn gọi là tràm bông vàng, trong khi đó nấm tràm có nguồn gốc từ tràm bông trắng.

Hai loại nấm này có hình dạng giống hệt nhau nhưng các bạn phải thật tinh mắt mới nhận ra điểm khác biệt. Nấm keo thường sẽ to hơn và có màu nhạt hơn nấm tràm. Thêm nữa, nấm tràm có vị đắng và mùi tràm đặc trưng khi ăn. Một số người ví vị đắng của nấm này giống vị đắng thuốc kháng sinh.

Trong khi đó, nấm keo có vị ngọt pha chút đắng. Chúng hơi nhơn nhớt nhưng lại béo tròn giống như gầu bò. Nuốt xong bạn sẽ cảm thấy vị ngọt nhẹ rất dễ chịu ở lưỡi. Dẫu vậy, loại nấm tai to này được nhận xét không ngon bằng nấm tràm. Thời điểm nấm keo ngon nhất là khi nhú sau mưa hai ngày.

Phân biệt nấm keo với nấm tràm.

Phân biệt nấm keo với nấm tràm.

Nấm keo thường lên thành cụm 5 – 10 chiếc cao khoảng 7 – 9cm. Tai nấm có màu nâu tím, gần giống với màu lá cây mục. Nếu bạn không để ý thường lẫn vào màu lá keo, bạch đàn cũ. Để hái nấm người ta phải đi từ lúc sáng sớm đến tầm 7 – 8 giờ sáng là về. Vì khi nắng lên cao, tia nắng rọi xuống hầu như không còn thấy tai nấm nào nữa.

Quá trình hình thành nấm keo

Nấm keo được hình thành từ việc lá, vỏ cây keo rơi xuống từng lớp và biến thành mùn cưa ở mùa trước. Nhờ đó, nấm keo có điều kiện thuận lợi để phát triển nhanh. Sau những cơn mưa đầu mùa, nấm được ủ trong lớp mùn đất tơi xốp bắt đầu mọc lên. Những cây nấm nhỏ xinh này dần nhô lên khỏi lớp lá và vỏ bảo vệ của chúng.

Các bào tử nấm nhanh chóng xuyên qua lớp lá mục hình thành nên những cây nấm mập mạp. Điều kiện thích hợp nhất cho loại nấm này sinh sống là bên dưới các thảm lá mục vì nơi đây đủ độ ẩm ướt cho chúng phát triển.

Công dụng của nấm keo

Một số người nói rằng, các món ăn làm từ nấm keo trở thành phương thuốc chữa bệnh đau dạ dày. Theo quan niệm Đông y, nấm này có thể chữa cảm cúm, mệt mỏi và nhức đầu. Ngoài ra, nấm keo có tác dụng làm bổ nội tạng nhờ tinh dầu trong thân nấm. Đặc biệt, các món ăn từ nấm keo còn làm vị thuốc an thần đạt hiệu quả cao.

Các món ăn từ nấm keo vừa pha vị ngọt lẫn vị đắng. Chính vị đắng này lại có công dụng tuyệt vời trong giải độc và thanh nhiệt. Ngoài ra, nó còn là một thực phẩm giải rượu vô cùng hiệu quả.

Bên cạnh đó, nấm keo được xem như một loại thực phẩm ngon miệng, bổ dưỡng. Những ai từng ăn nấm keo sẽ không bao giờ quên vị ngọt dễ chịu ở đầu lưỡi. Loại nấm này không chỉ được người dân chọn làm quà, mà còn đem phơi, sấy khô để ăn dần hoặc đem bán.

Cách dùng nấm keo

Vào mùa nấm, khu làng ven rừng được dịp ăn thỏa thích nấm keo như là món ăn đặc sản khu vực. Khi được chế biến, mùi nấm tỏa ra ngai ngái, vị ngọt thêm chút đắng nhẹ nhưng ăn rất ngon miệng.

Nấm khi hái về phải sơ chế trước và không được chế biến ngay. Bạn phải gọt đi lớp ngoài, rửa sạch đất cát rồi ngâm trong nước muối, xả nước cho bớt đắng.

Chúng có thể làm nguyên liệu chế biến nhiều món ăn ngon như dùng nấm keo xào với rau lang, rau tập tàng cộng với tôm bóc vỏ, thịt ba rọi. Cách đơn giản hơn nữa là nấu cháo cá tươi hoặc xào chung với thịt.

Các món ăn chế biến từ nấm keo có vị đắng đặc trưng. Với nấm keo thì món ăn ngon nhất là nấu cháo hải sản. Tiếp theo là chưng thịt trứng hoặc xào với hải sản. Hải sản và trứng hoàn toàn được khử sạch mùi tanh. Món ăn vẫn giữ lại vị ngọt của hải sản tươi cùng với vị đắng của nấm khiến người thưởng thức có cảm giác ngon và lạ miệng.

Vì nấm keo có tác dụng an thần nên dân gian thường truyền nhau rằng nếu ăn nhiều sẽ bị say. Mặc dù chưa có ai khẳng định chắc rằng ăn nấm keo sẽ bị say. Tuy nhiên, bạn cũng không nên lạm dụng nấm keo quá nhiều.

Cách bảo quản nấm keo

Nếu bạn muốn bảo quản nấm lâu thì nên phơi khô. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý ngâm nấm khô cho sạch cát và luộc vài lần trước khi chế biến.

Nấm tươi có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Làm theo cách này, nấm có thể giữ hương vị vốn có trong khoảng từ 3-4 ngày.

Bảo quản nấm keo bằng cách phơi khô sẽ dùng được lâu.

Bảo quản nấm keo bằng cách phơi khô sẽ dùng được lâu.

Các món ăn được chế biến từ nấm keo

Nấm keo được nhiều người ưa chuộng để chế biến món ăn. Họ sử dụng nấm như một món ăn chay hoặc đơn giản là muốn thay đổi bữa ăn trở nên thanh đạm.

Nó là thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe mọi người khi sử dụng trong các bữa ăn. Vậy cách chế biến các món ăn từ nấm keo giàu hương vị thơm ngon ra sao?

Nấm keo kho đậu hũ

Sự kết hợp giữa nấm keo và đậu tăng sự hấp dẫn nhờ hương vị nấm hòa cùng nước sốt đậm đà, ăn chung với cơm nóng thật tuyệt vời. Đây là món ăn đáng được ghi vào sổ tay thực đơn gia đình.

Nguyên liệu chế biến nấm keo kho đậu hũ
  • Nấm: 150g
  • Đậu phụ trắng: 1 bìa
  • Hành lá
  • Tỏi: 2 tép
  • Dầu ăn: 1,5 muỗng canh
  • Muối: 1 thìa cà phê
  • Nước tương: 1 muỗng canh
  • Bột bắp: 1 muỗng cà phê
Cách nấu nấm keo kho đậu 

Bước 1:

Nấm mua về cần rửa sạch, ngâm nước muối cho bớt đắng rồi để ráo nước. Đậu phụ thái miếng vừa ăn. Hành lá thái nhỏ, tỏi băm nhỏ rồi cho luôn vào chảo phi thơm. Sau đó mới cho nấm vào xào nhanh tay.

Bước 2:

Đổ thêm ½ bát nước con vào rồi cho đậu phụ vào. Thêm 1 thìa cà phê muối sau đó đậy nắp lại đun ở lửa nhỏ khoảng 5 phút. Tiếp sau cho nước tương vào và đảo đều. Đảo nhẹ tay tránh để đậu phụ bị nát.

Bước 3:

Bạn cho nước vào bát bột bắp đã chuẩn bị và khuấy đều rồi đổ vào chảo để tạo độ kết dính. Khi gia vị ngấm vào nấm và đậu phụ thì tắt bếp. Rắc hành lên trên. Đổ ra đĩa và trang trí thêm rau mùi phía trên cho đĩa nấm kho đậu hũ thêm đẹp mắt.

Chế biến nấm keo kết hợp một số thực phẩm khác để tạo món ăn mới lạ.

Chế biến nấm keo kết hợp một số thực phẩm khác để tạo món ăn mới lạ.

Nấm keo trộn sa tế

Bạn đã từng thưởng thức món nấm keo trộn sa tế bao giờ chưa? Bạn thích ăn cay? Vậy thì đây là món ăn lạ miệng và dễ làm nhất rồi đấy. Hương vị sa tế cay đậm đà quyến rũ kết hợp cùng nấm ngọt tự nhiên, ăn sần sật làm người thưởng thức nhớ mãi dù chỉ một lần nếm thử.

Nguyên liệu chế biến nấm keo trộn sa tế
  • Nấm keo: 200g
  • Tỏi: 3 tép
  • Rau mùi: 5g
  • Sa tế: 3 thìa canh
  • Nước mắm: 2 thìa canh
  • Giấm: 1 thìa canh
  • Nước dùng: 2 thìa canh
  • Muối: 1/4 thìa cà phê
Hướng dẫn làm món nấm keo trộn sa tế
  • Nấm mua về rửa sạch, sơ chế qua nếu còn tươi. Cho vào nồi hấp cách thuỷ khoảng 10- 15 phút. Tỏi băm thật nhuyễn. Rau mùi mặt rửa sạch rồi thái rối.
  • Nấm chín bạn vớt ra, để nguội rồi thái sợi. Làm hỗn hợp gia vị gồm sa tế, nước mắm, đường, muối và tỏi băm trộn vào nhau.
  • Cho nấm ra bát tô cùng với rau mùi rồi rưới đều hỗn hợp sa tế gia vị. Dùng đũa trộn đều cho nấm ngấm gia vị và cùng thưởng thức.

Canh đậu hũ non nấu nấm keo

Canh đậu hũ non nấu nấm keo là món ăn không chỉ ngon mà còn đầy đủ chất dinh dưỡng, nhiều đạm, cung cấp đủ năng lượng mà lại không sợ béo. Cách thực hiện món canh này cũng rất đơn giản, chỉ cần làm theo một vài bước hướng dẫn dưới đây.

Nguyên liệu làm canh nấu nấm keo với đậu
  • Đậu hũ non: 250g
  • Nấm keo: 125g
  • Gừng: 1 miếng
  • Hành tây: 1 củ
  • Cà rốt: 1 củ
  • Sả: 1 cây
  • Lá chanh
  • Ớt khô: 3 trái
  • Húng quế: 10 gram
  • Rau mùi: 5 gram
  • Dầu ăn: 2 thìa canh
  • Lá gừng
  • Nước mắm: 2 thìa canh
  • Tiêu: ½ thìa cà phê
Cách làm món canh đậu hũ nấm keo
  • Hành tây nhặt rửa sạch, cắt làm 6 múi.
  • Gừng và riềng cạo sạch vỏ, giã nát.
  • Cà rốt cạo vỏ, xắt vừa miếng ăn.
  • Rửa sả, cắt đôi chiều dọc.
  • Nấm keo rửa sạch, để ráo nước. Sau đó cắt thành miếng vừa ăn.
  • Để nấm, hành tây, cà rốt vào nồi. Tiếp thêm gừng riềng dã nhỏ, ớt, lá chanh cùng muối vào.
  • Đổ nước sâm sấp bề mặt đun sôi ở lửa vừa. Nồi canh sôi thì bạn chỉnh lửa nhỏ bớt xuống, để thêm 10 phút nữa cho thức ăn chín mềm.
  • Tiếp đó, thêm đậu phụ cùng nước mắm và hạt tiêu vào nồi. Thêm gia vị cho vừa miệng rồi đun khoảng 1-2 phút cho đậu thấm đều gia vị. Sau cùng cho húng quế, rau mùi thái vào đảo. Đun sôi nồi canh lên lần nữa rồi tắt bếp. Múc ngồi canh nóng ra bát.

Canh khoai nấu nấm keo

Tô canh khoai nấm bổ dưỡng là sự kết hợp từ khoai tây với nấm. Nó hấp dẫn bởi có khoai thơm bở, lại có nấm béo giòn sần sật. Canh có vị thanh ngọt, hợp khẩu vị với phần lớn mọi người. Đây đúng là món ăn thanh đạm dành cho gia đình cuối tuần sau những bữa tiệc tùng nhiều dầu mỡ.

Cách sử dụng nấm keo trong thực đơn món ăn hằng ngày.

Cách sử dụng nấm keo trong thực đơn món ăn hằng ngày.

Nguyên liệu nấu canh khoai với nấm keo
  • Khoai tây: 700 gram
  • Cà rốt: 1 củ vừa
  • Nấm keo: 200 gram
  • Hành lá
  • Hạt nêm: 1 thìa cà phê
  • Nước mắm: 1 thìa canh
  • Nước: 1 lít
Cách thực hiện món canh khoai nấm keo
  • Cà rốt cạo vỏ, rửa sạch với nước rồi cắt khúc thành hình bông hoa. Khoai tây cạo sạch vỏ, ngâm với nước vo gạo cho ra bớt nhựa. Sau đó bổ thành miếng nhỏ vừa ăn.
  • Khoai tây cho vào nồi, cho nước mắm và hạt nêm vào xào sơ qua cho ngấm đều gia vị. Đổ nước ninh xương vào nồi rồi đun sôi. Sau đó giảm lửa nhỏ, ninh khoảng tầm 5 phút nữa thì cho nấm và cà rốt vào. Nếu thấy nước đã cạn, bạn có thể thêm nước lọc vào, đun sôi tiếp và hầm cho đến khi khoai tây mềm.
  • Cho hành lá vào, nêm nếm gia vị vừa miệng rồi tắt bếp. Để nguội bớt rồi cho ra bát tô. Nên ăn khi đang nóng.

Các món chay từ nấm keo

Hầu hết các món ăn chay đều có nấm. Sử dụng nấm keo để tăng thêm chất dinh dưỡng, thêm đạm, cung cấp năng lượng cho người ăn chay. Món chay từ nấm rất đa dạng. Dưới đây là 3 món chay phổ biến với nấm keo.

Nấm keo xào trứng

Nguyên liệu cần chuẩn bị

  • Trứng gà: 2 quả
  • Cần tây: 3 cây
  • Hành lá
  • Nấm keo: 150gram
  • Muối: ½ thìa cà phê
  • Dầu ăn: 2 thìa cạnh
  • Dầu hào: 1 thìa cà phê

Hướng dẫn làm món nấm keo xào trứng

  • Nấm mua về ngâm với nước khoảng 10 – 15 phút. Để ráo nước rồi cắt miếng. Cần tây rửa sạch cắt khúc dài tầm 4 cm. Hành lá rửa sạch thái nhỏ.
  • Cho nồi lên bếp, đổ 1 bát nước vào đun sôi rồi cho chút muối ăn vào. Khi nước sôi, bạn cho nấm và cần tây vào luộc khoảng 1 phút rồi vớt ra để cho ráo. Trứng đập ra bát thêm chút muối và đánh tan.
  • Đổ dầu ăn vào chảo đun nóng rồi cho bát trứng vào chiên, sau đó cho nấm vào cùng. Đảo đều, nêm gia vị vừa dùng rồi tắt bếp.
  • Nấm béo giòn ăn với trứng cùng cần tây thơm lừng quả thật là món chay ngon khó cưỡng.
Nấm keo xào chay

Nguyên liệu chuẩn bị

  • Nấm keo: 150 gram
  • Đậu phụ: 2 bìa
  • Boa rô: 1 cây
  • Muối: 1 thìa cà phê
  • Mì chính: 1  thìa cà phê
  • Xì dầu: 1 thìa cà phê
  • Dầu ăn: 2 thìa cà phê
Nấm keo xào chay là món ăn nhiều người ưa chuộng.

Nấm keo xào chay là món ăn nhiều người ưa chuộng.

Cách tiến hành

  • Nấm rửa sạch, đem ngâm vào nước ấm cho nở. Sau đó cắt chân nấm bỏ đi, chẻ làm đôi rồi rửa lại với nước muối.
  • Đậu phụ cắt miếng nhỏ vừa ăn, đem rán vàng. Boa rô rửa sạch cắt riêng 2 phần rồi băm nhỏ.
  • Cho 2 thìa cà phê dầu ăn vào chảo. Đợt dầu nóng rồi cho boa rô vào phi thơm, rồi cho nấm vào. Nêm thêm muối, mì chính, xì dầu vào đảo đều lên.
  • Đảo trên ngọn lửa nhỏ cho đến khi nấm sắp chín thì cho đậu phụ chiên vào đảo và nêm gia vị tiếp.
  • Đun khoảng 3- 4 phút bạn tắt bếp để nguyên 5 phút để thấm đều gia vị.
  • Cho ra đĩa và cùng mọi người thưởng thức.
Cháo nấm keo

Chuẩn bị nguyên liệu

  • Gạo tẻ: 200 gram
  • Gạo nếp: 50 gram
  • Nấm: 100 gram
  • Nước: 2,5 lít
  • Muối: 1 thìa cà phê
  • Bột nêm: 2 thìa cà phê
  • Boa rô: 1 cây
  • Rau mùi
  • Hạt tiêu: 1 thìa cà phê

Cách thực hiện nấu cháo nấm keo

  • Nấm đem rửa và ngâm cho nở đều rồi đem thái hạt lựu. Cà rốt cạo vỏ cũng thái hạt lựu.
  • Boa rô rửa sạch, cắt riêng 2 phần rồi băm nhỏ.
  • Bắc chảo lên bếp cùng 1 thìa dầu ăn. Chảo bắt đầu nóng thì cho boa rô phần trắng vào phi thơm lên rồi cho nấm keo vào. Nêm 1 thìa cà phê hạt nêm, 1 thìa cà phê muối sau đó đảo đều 2 phút rồi tắt bếp.
  • Gạo tẻ, gạo nếp bạn đem vo sạch, đổ vào nồi thêm 2,5 lít nước nấu. Khi gạo sôi bạn cho cà rốt và nấm vào đun sôi. Nhớ để nhỏ lửa giai đoạn này không dễ cháy.
  • Cứ đun đến khi cháo nở bung, bạn lại nêm gia vị cho vừa miệng rồi tắt bếp.
  • Cho boa rô phần xanh, rau mùi cùng tiêu vào. Đảo đều rồi múc ra bát thưởng thức.

Cần chú ý điều gì khi chế biến nấm keo?

Nấm keo là loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Ngoài chế biến nấm kết hợp với các nguyên liệu khác trong bữa ăn hằng ngày, nấm còn có tác dụng chữa bệnh hiệu quả. Tuy nhiên, việc nhận biết nấm ăn được và chế biến đúng cách như thế nào là điều không phải ai cũng biết.

Nấm keo nếu không biết chế biến đúng cách sẽ mất đi chất dinh dưỡng.

Nấm keo nếu không biết chế biến đúng cách sẽ mất đi chất dinh dưỡng.

Đặc biệt nấm keo lại là loại nấm mọc ở tự nhiên theo mùa, nếu người sử dụng không hiểu rõ về nó sẽ dẫn đến hậu quả khó lường. Để nấm giữ đầy đủ mùi vị và chất dinh dưỡng, bạn cần thực hiện theo một vài chỉ dẫn sau:

  • Tránh rửa nấm quá kỹ: Nấm vốn sống ở môi trường tự nhiên sạch, cho nên không cần rửa nấm quá kỹ trước khi chế biến. Bởi vì, khi rửa nấm nhiều lần, chất dinh dưỡng trong nấm sẽ mất đi và bị nhạt.
  • Nên nấu nấm ở nhiệt độ cao: Nấm khi nấu ở lửa to, chúng sẽ chín hoàn toàn và nấm không bị ra nước làm mất hương vị tự nhiên.
  • Khi chế biến, không nên sử dụng quá nhiều dầu ăn: Nấm có đặc tính dễ hút lỏng nên khi dùng quá nhiều dầu ăn, nó sẽ ngấm vào nấm. Điều này làm món ăn tăng độ béo và khiến người thưởng thức nhanh ngán. Ngoài ra, nhiều trường hợp còn dẫn đến tình trạng đầy bụng, khó tiêu.
  • Không nấu nấm trong nồi nhôm: Nồi nhôm có chứa một số hoạt chất mà khi tác dụng với nấm sẽ làm nó bị  thâm đen và biến món ăn trở nên không bắt mắt.

Nấm keo giá bao nhiêu?

Vào mùa nấm, người hái nấm keo lâu năm hoàn toàn có thể thu hoạch khoảng 30- 40 cân. Họ mang về phơi khô 6 cân nấm tươi thì được khoảng 1 cân nấm khô. Nếu được giá, nấm có thể bán vào khoảng 80.000 đồng/ kg. Giá nấm xuống thì giảm còn 50.000 đồng/kg. Với hai vụ nấm thu hoạch, người hái có thể thu về khoảng 2,5 triệu đồng.

Tuy nhiên, vì nấm mọc tự nhiên trong rừng nên dễ bị nhầm lẫn với các loại nấm khác. Do đó, người thu hái cũng như tiêu dùng nấm cần có kinh nghiệm nhận biết để tránh mua phải nấm độc, nấm giả và kém chất lượng.

Xem thêm: Các loại nấm bạn nên tránh xa theo chuyên gia

 

 

Bác sĩ Võ Sơn Nhân Tháng Mười 30th, 2018
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (2 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...