Nấm mối: Đặc điểm tác dụng và cách dùng nấm mối

Nấm mối là gì? Đặc điểm và tác dụng của nấm mối. Cách dùng nấm mối. Hình ảnh của nấm mối.

Nấm mối là gì?

Nấm mối là một loài nấm tự nhiên có tên khoa học là Termitomyces albuminosus, thuộc họ Lyophyllaceae. Sở dĩ có tên gọi là nấm mối bởi chúng chỉ xuất hiện ở những nơi có nhiều mối đất sinh sống.

Nấm mối được hình thành từ một loại meo được tạo ra do nước bọt của con mối thợ. Khi con mối bò đến đâu, chúng sẽ để lại nước bọt tới đó, mưa xuống tạo thành một loại meo, từ đó sinh ra nấm.

Hình ảnh nấm mối.

Hình ảnh nấm mối.

Nấm mối có thời gian sinh trưởng và phát triển tương đối ngắn, thường chỉ xuất hiện vào đầu mùa mưa. Thời gian khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm. Trong ngày, nấm mọc vào ban đêm, đến 5 – 6 giờ sáng thì mọc rộ và thường sẽ nở bung chỉ sau 3 – 4 tiếng đồng hồ.

Cách nhận biết nấm mối

Nấm mối có kích thước nhỏ. Mũ nấm khi chưa mở thì có màu nâu sáng, khi mở rồi thì lại có màu trắng. Thân nấm trắng, có độ trơn nhất định và gốc hơi ngả vàng.

Hiện nay, nấm mối mới chỉ mọc ngoài tự nhiên, chưa nuôi trồng nhân tạo được. Chúng thường chỉ xuất hiện gần những tổ mối đất trong vườn. Tuy nhiên không phải ổ mối nào cũng có nấm mối. Để nhận biết ổ mối có nấm hay không, người ta thường đào khoảng đất nhỏ xung quanh. Nếu nơi đó có mối đất sinh sống thì chắc chắn sẽ có nấm mối.

Ngoài ra, dấu hiệu để nhận biết ổ mối có nấm là chúng thường ở sâu dưới đất khoảng 1 – 2 gang tay. Nếu có ụ nhô lên mặt đất thì cũng chỉ rất nhỏ. Thức ăn của mối là lá cây khô mục nên nếu tìm kiếm dưới tán cây cổ thụ, chỗ mát mẻ hoặc lùm cây um tùm thì khả năng tìm thấy ổ mối có nấm cũng sẽ cao hơn.

Công dụng của nấm mối

Nấm mối không chỉ là một món ăn ngon, được nhiều người ưa chuộng mà còn là một vị thuốc quý, rất tốt cho sức khỏe. Theo y học cổ truyền, các loại nấm đều có tác dụng chữa bệnh nhưng giá trị dược liệu đều không thể vượt qua nấm mối. Dưới đây là một số công dụng tuyệt vời do nấm mối mang lại.

Nguyên liệu chế biến nhiều món ăn ngon

Nấm mối có vị ngọt đặc trưng, mềm nhưng không bở, có mùi thơm. Chúng thường được sử dụng để chế biến nhiều món ăn nhằm kích thích sự ngon miệng của người dùng.

Thông thường, các bà nội trợ có thể chế biến những món ăn ngon mà vẫn dễ làm từ nấm mối. Ví dụ như cháo nấm, bánh xèo nấm, nấm cuốn lá lốt, nấm kho nước cốt dừa, trộn gỏi với bông điên điển, rau cần ô, cần ta,… Những món ăn vừa ngon lại đảm bảo dinh dưỡng, chắc hẳn sẽ đánh gục cả những người kén ăn nhất.

Cách chế biến các món ăn từ nấm mối.

Cách chế biến các món ăn từ nấm mối.

Ngăn ngừa ung thư

Theo tạp chí Trung y lâm sàng, nấm mối có hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên (từ nước bọt mối chúa và các vi sinh thực vật tạo thành). Loại nấm này giúp phát triển chất interferon, có khả năng ức chế tối đa sự sinh trưởng và phát triển của các loại virus. Đồng thời giúp ngăn ngừa và giảm tỷ lệ phát triển các tế bào ung thư.

Đặc biệt, nấm mối còn giúp phụ nữ từ 28 – 40 tuổi phòng ngừa ung thư vú. Bởi nấm giàu chất xơ, sạch, có tác dụng bổ âm, bổ máu, vận thông kinh mạch và giải độc cơ thể.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không nên dùng nấm mối chung với các đồ uống lạnh như trà đá, cà phê đá hay các thức uống mang tính thanh mát hạ nhiệt. Vì nấm mang tính bổ âm nên nếu kết hợp với các đồ uống kể trên thì sẽ khiến người dùng bị đau bụng.

Lợi kinh nguyệt và tốt cho làn da phụ nữ

Y học cổ truyền Trung Quốc cho rằng ăn nấm mối thường xuyên sẽ rất tốt cho kinh nguyệt và làn da của phụ nữ. Từ thời phong kiến Trung Quốc, các phi tần trong cung đã được dùng loại nấm này để làm đẹp da và điều hòa kinh nguyệt.

Đến nay, có rất nhiều công ty sử dụng các hoạt chất chiết xuất từ nấm mối. Họ kết hợp cùng nha đam, rau bồ ngót, bí đỏ để chế tạo ra các loại mỹ phẩm, kem dưỡng da. Đặc biệt có ích khi dùng cho những làn da bị dị ứng, dễ bị viêm nhiễm do các tia hồng ngoại từ ánh nắng mặt trời nhằm bảo vệ làn da của người dùng.

Tăng cường sức đề kháng

Nấm mối là một trong những thực phẩm có hàm lượng dinh dưỡng cao. Chúng giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể. Trong nấm mối có chứa hoạt chất polysaccharide, có khả năng hoạt hóa miễn dịch cho các tế bào. Ngoài khả năng giúp thúc đẩy quá trình sinh sản và phát triển của tế bào lympho, hoạt chất này còn kích hoạt hai tế bào lympho B và lympho T nên bảo vệ sức khỏe người dùng rất tốt.

Tăng tiết sữa cho phụ nữ sau sinh

Nấm mối có thể coi là vị thuốc dân gian rất tốt cho phụ nữ. Bởi nó không chỉ giúp làm đẹp da, điều hòa kinh nguyệt mà còn tăng tiết sữa cho các chị em sau sinh.  Các chị em chỉ cần nấu nấm mối tươi với thịt bò, khoai sọ và hoa cúc vàng theo công thức. Ngày ăn 3 lần, dùng trong 2 tuần liên tục là sẽ có thể tăng lượng sữa cho con.

Có lợi cho người bệnh tật và người cao tuổi

Nấm mối là thực phẩm giàu canxi, sắt, protein và các chất dinh dưỡng. Chúng rất tốt cho việc bồi bổ sức khỏe người ốm và người cao tuổi. Đồng thời, do có hàm lượng phốt – pho cao cùng với khả năng giảm đường trong máu nên nấm mối rất có lợi đối với những người mắc bệnh tiểu đường. Đây là một loại thực phẩm rất tốt cho sức khỏe.

Một số công dụng khác

Ngoài những lợi ích kể trên, nấm mối còn có rất nhiều công dụng chữa bệnh khác như giúp thanh nhiệt, nhuận tràng. Bên cạnh đó, nấm mối còn hỗ trợ điều trị huyết áp cao, giúp dễ ngủ, tiêu hóa tốt. Đặc biệt với những người lao động trí thức biếng ăn, hay mệt mỏi càng nên sử dụng.

Tác hại khi dùng nấm mối không đảm bảo chất lượng

Nấm mối là món ăn ngon và bổ dưỡng nên được nhiều người săn lùng, tìm kiếm. Lợi dụng nhu cầu của người tiêu dùng, nhiều người đã trồng nấm bằng cách ủ vào mùn cưa, bơm chất kích thích rồi tung ra thị trường với giá trên trời.

Tác hại của việc sử dụng nấm mối kém chất lượng.

Tác hại của việc sử dụng nấm mối kém chất lượng.

Nấm tự trồng thường dễ nhiễm bệnh do thời tiết. Để đảm bảo nấm sinh trưởng và phát triển tốt, có hình thức đẹp, các chủ trồng nấm thường phải sử dụng thuốc kích thích sinh trưởng hay thuốc trừ sâu Furadan nhằm tiêu diệt côn trùng hại nấm.

Tuy nhiên, một số nông dân vẫn lạm dụng việc dùng các loại thuốc hóa học độc hại trừ sâu, diệt cỏ với số lượng lớn nhằm mục đích để bảo vệ nấm mối cho năng suất cao. Tình trạng này dẫn đến nấm bị ảnh hưởng và nhiễm độc từ đất nên nhiều trường hợp bị ngộ độc khi ăn nấm.

Trong mùa nấm mọc nhiều, nấm mối đôi khi mọc xen lẫn với các loài nấm khác. Nếu người hái nấm không tinh ý nhận ra, rất có thể hái dính nấm độc. Dù đã có nhiều cảnh báo, ngộ độc nấm vẫn thường xuyên xảy ra trong những năm gần đây.

Chính vì vậy, nếu mua phải hàng giả, hàng kém chất lượng, người mua không chỉ tiền mất mà còn mang thêm bệnh vào người.

Biểu hiện và cách xử trí khi bị ngộ độc nấm

Ngộ độc nấm mối có biểu hiện gì?

Ở những bệnh viện lớn, mỗi ngày tiếp nhận rất nhiều bệnh nhân nhập viện vì bị ngộ độc do ăn nấm. Trong số đó, không ít người tử vong vì ngộ độc nặng. Lượng chất độc tồn đọng trong cơ thể tùy thuộc vào sự thích ứng của mỗi người. Đặc biệt là trẻ em và người già cần đặc biệt chú trọng khi sử dụng nấm. Bởi hệ miễn dịch của họ yếu sẽ không đủ sức chống chọi với chất độc từ một số loại nấm.

Khi bị ngộ độc nấm mối, người bệnh có triệu chứng chóng mặt, buồn nôn, hôn mê, tim đập loạn nhịp, hạ huyết áp, co giật. Tình trạng ngộ độc nấm thường xảy ra biểu hiện sau khi ăn 30 phút hoặc có thể muộn hơn là 6 giờ. Do đó, khi có biểu hiện trên, cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.

Xử lý ra sao khi bị ngộ độc nấm?

Trong lúc chờ vận chuyển đến bệnh viện cấp cứu, cần dùng mọi biện pháp để loại nhanh chất độc từ nấm ra khỏi cơ thể. Bạn có thể áp dụng cách gây nôn hay dùng thuốc giải độc. Với phương pháp gây nôn, bạn có thể móc họng hoặc sử dụng lông gà sạch để ngoáy vào họng cho gây nôn.

Khi không nôn ra chất độc, bạn cần phải tiến hành cách tiếp theo là rửa dạ dày. Làm như vậy để chất độc được khử ra khỏi ruột một cách nhanh chóng. Thông thường, người ta sử dụng dung dịch thuốc tím 0,1% hay natricacbonat 5% kết hợp với uống nước.

Một phương pháp khác quan trọng không kém là dùng than hoạt tính. Lấy khoảng 30g than hoạt tính cho vào 1-2 cốc nước để uống. Loại than này sẽ hấp thu chất độc ra khỏi cơ thể và thải ra ngoài qua phân.

Trong trường hợp nạn nhân bị hôn mê và co giật, cần cho họ nằm nghiêng. Sau đó đưa đi cấp cứu tại bệnh viện hay cơ sở y tế gần nhất.

Cách thu hoạch nấm mối

Vì nấm mối thường mọc vào ban đêm nên thời gian thích hợp nhất để nhổ nấm là vào sáng sớm hoặc tranh thủ lúc nấm chưa nở mũ rộng. Nấm mối ngày đầu mọc chỉ nhỏ bằng hạt tiêu, đầu nhọn vừa nhú lên mặt đất nên chưa thể nhổ.

Thời gian thu hoạch nấm tốt nhất là vào sáng sớm.

Thời gian thu hoạch nấm tốt nhất là vào sáng sớm.

Trong hai ngày kế tiếp, nấm sẽ nhô lên khỏi mặt đất, cao khoảng 3 – 4 cm. Đến hết ngày thứ hai, nấm sẽ nở bung. Đây sẽ là thời điểm thu hoạch tốt nhất để có được nấm chất lượng nhất.

Đặc biệt, khi thu hoạch, mọi người nên dùng tay hoặc que tre. Bạn nên dùng que gỗ để bới gốc nhổ nấm chứ không nên dùng dao hay bất cứ thứ gì bằng kim loại. Bởi hơi kim loại sẽ làm cho mối bỏ đi, năm sau nấm không mọc nữa. Đây được coi là một trong những lưu ý rất quan trọng được người dân truyền tai nhau khi đi hái nấm mối.

Phân biệt nấm mối tự nhiên và nấm mối trồng

Giữa thị trường hàng thật, hàng giả lẫn lộn như hiện nay thì người tiêu dùng phải trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về nhận diện nấm thật để tự bảo vệ mình. Cách phân biệt nấm mối tự nhiên và nấm trồng cũng không quá khó khăn.

Nấm mối tự nhiên thường mọc ở các ổ mối nên chân nấm thường không nhẵn như nấm trồng mà xù xì, có lỗ. Ngoài ra, vành nấm tự nhiên có đường kính rộng nhất chỉ từ 4 – 5 cm. Trên chóp nấm có màu nâu sẫm, cây thân to nhất cũng chỉ bằng ngón tay út. Đuôi nấm có khi lại dài tới 12 cm do ăn sâu xuống các ổ mối.

Nấm có mùi thơm của lá mục tự nhiên. Trong khi đó, nấm mối trồng có kích thước đều, thân thẳng tắp, nhẵn bóng và không có mùi thơm như nấm tự nhiên. Nếu nấm có chất kích thích thì khi ngâm vào nước muối, trên mặt nước sẽ nổi lên một lớp váng như váng dầu và khi xé thân cây nấm không được dai.

Trước khi tìm mua nấm mối, người tiêu dùng nên tìm hiểu kỹ trước các đặc tính của nấm cũng như những điểm phân phối nấm uy tín để tránh tiền mất tật mang. Tuy nhiên để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe thì dù là nấm gì cũng nên ngâm vào nước muối loãng trước khi sử dụng.

Phân biệt nấm tự nhiên - nấm trồng

Phân biệt nấm mối tự nhiên và nấm mối trồng.

Cách làm sạch nấm mối

Nấm mối là một thực phẩm rất tốt cho sức khỏe người dùng và khá quen thuộc trong các gia đình. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách làm sạch chúng. Dưới đây là một số biện pháp làm sạch nấm mối rất hữu ích cho những ai muốn quan tâm.

Cách 1:

  • Trước hết, người dùng nên cạo qua phần đất cát dính trên cây nấm. Lưu ý không nên gọt vỏ bởi gọt vỏ tuy sạch nhưng hao nấm và làm mất đi phần vỏ nấm rất tốt.
  • Ngâm nấm với nước muối từ 10 – 15 phút, sau đó tiến hành rửa nấm. Nước đầu tiên chà nhẹ từng cây, rồi xả nước. Tiếp tục rửa thêm nhiều nước nữa cho đến khi không còn cảm thấy cát dính ở nấm.

Cách 2:

  • Dùng bàn chải đánh răng hoặc miếng rửa bát cọ phần đất cát dính trên cây nấm. Cách này vừa nhanh lại hiệu quả, không bị hao nấm.
  • Ngâm nấm với nước khoảng 5 phút cho đất rời ra rồi vớt nấm ra rổ. Sau đó, xả dưới vòi nước nhỏ và chà từng cây. Tiếp tục ngâm nước muối rồi rửa lại như cách 1.

Các món ăn ngon được chế biến đơn giản từ nấm mối

Súp nấm mối

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu:

  • 200g đậu hũ non
  • 30g mộc nhĩ
  •  30g nấm mối tươi
  • Hành lá: 1 cây
  • Tỏi: 2 tép
  • Rau mùi
  • 30ml nước tương
  • Muối, đường và hạt tiêu
  • 30ml nước tinh bột
  • 20ml dầu thực vật
  • 400ml nước sôi

Bước 2: Cách chế biến

  • Cho đậu hũ vào một bát nhỏ, rắc thêm ít muối và đổ nước sôi vào, sau đó để trong lò vi sóng tầm khoảng 4 phút. Đổ bỏ hết nước ở bát đậu hũ non sau khi lấy từ lò vi sóng ra.
  • Ngâm mộc nhĩ trong nước ấm vào khoảng 15 phút. Sau khi nó nở, rửa sạch, cắt sợi.
  • Hành, rau mùi cũng rửa sạch, thái khúc. Tỏi đập dập.
  • Cho dầu ăn vào chảo rồi đun nóng, đổ hành, tỏi vào phi vàng. Tiếp tục cho mộc nhĩ và nấm mối vào xào. Thêm nước sôi, nêm gia vị cho vừa ăn. Đun sôi nước rồi cho thêm nước tinh bột vào và khuấy đều.
  • Cuối cùng, bạn đổ đậu hũ non vào, thêm rau mùi trang trí là bạn đã có một món súp thơm ngon và bổ dưỡng.

Nấm mối xào mướp

Cách chế biến món nấm mối xào mướp ngon, đơn giản tại nhà.

Cách chế biến món nấm mối xào mướp ngon, đơn giản tại nhà.

Nguyên liệu
  • 1 hoặc 2 quả mướp
  • 300g nấm mối
  • Hành, hạt nêm, nước mắm, đường
Chế biến nấm mối
  • Trước khi chế biến, ngâm nấm mối trong nước muối pha loãng tầm 10 phút. Sau đó rửa sạch, cắt đôi.
  • Mướp gọt bỏ vỏ, rửa sạch và thái lát thành từng miếng vừa ăn.
  • Bắc chảo lên bếp, cho dầu ăn vào rồi đun nóng. Tiếp đến cho tỏi vào phi thơm. Xào nhanh tay nấm trước rồi mới cho mướp vào xào đến khi chín. Nêm gia vị cho món ăn và cuối cùng là cho hành lá vào và tắt bếp.

Cách bảo quản nấm mối hiệu quả

Nấm mối tuy có giá trị dinh dưỡng cao nhưng không phải lúc nào cũng có. Do đó, cách thức bảo quản để giữ được đầy đủ mùi vị và chất lượng của nấm mối luôn là mối quan tâm hàng đầu. Đặc biệt là những người thu hoạch nấm cũng như các bà nội trợ.

Nấm mối khô và nấm mối tươi có những cách bảo quản khác nhau. Nếu được bảo quản đúng cách, nấm sẽ vừa giữ được lâu. Ngoài ra, chúng còn giữ nguyên các dưỡng chất có lợi cho sức khỏe.

  • Cách bảo quản nấm khô: Nấm khô nên để ở nơi khô ráo, thoáng mát, không nên cho vào túi nilon buộc kín. Nếu để nấm ở nơi ẩm mốc, nấm sẽ hỏng và không còn giữ được các chất dinh dưỡng vốn có nữa. Khi đó, nó sẽ vô tình trở thành món ăn gây hại cho sức khỏe người dùng. Đến khi sử dụng, bạn chỉ cần ngâm nấm trong nước ấm khoảng 10 phút để cánh nấm nở ra. Sau đó, rửa sạch đất cát còn bám lại, cắt bỏ chân là có thể chế biến được.
  • Cách bảo quản nấm tươi: Nấm mối tươi nên dùng trong vòng 12 giờ kể từ khi thu hái để giữ được độ ngọt của nấm. Tuy nhiên, nếu muốn bảo quản nấm lâu mà không bị mất chất, người dùng vẫn có thể thực hiện bằng cách cắt rễ, nhúng nấm vào nước sôi từ 1 – 2 phút rồi rửa lại bằng nước lạnh. Sau đó cho nấm vào chậu, đổ ngập nước cho vào ngăn mát tủ lạnh. Cách này sẽ giúp bảo quản được nấm 3 – 4 ngày.

Mua nấm mối ở đâu? Giá nấm mối tự nhiên

Để mua được nấm mối thật, các bạn nên chọn những đại lý uy tín, đáng tin cậy. Dưới đây là một số địa chỉ bán nấm mối trên cả nước cũng như giá tham khảo.

Tại thành phố Hồ Chí Minh

– Nấm mối

  • Địa chỉ: Cây Trâm, quận Gò Vấp
  • Số điện thoại: 0937 917 079
  • Giá tham khảo: 480.000 – 500.000 đồng/kg

– Nấm mối Thiên nhiên

  • Địa chỉ: 79 Dạ Nam, phường 2, quận 8
  • Số điện thoại: 090 765 1577
  • Giá tham khảo: 450.000 – 550.000 đồng/kg

– Nấm mối Miền Tây

  • Địa chỉ: 57 Nguyễn Văn Giai, Đa Kao, quận 1, Tp. Hồ Chí Minh
  • Số điện thoại: 0932 911 957
  • Giá tham khảo: 450.000 – 900.000 đồng/kg

Tại Bình Thuận

– Nấm mối Quỳnh Anh

  • Địa chỉ: 73 Tân Hà, thành phố Phan Thiết
  • Số điện thoại: 0163 331 4594
  • Giá tham khảo: 550.000 – 600.000 đồng/kg

Xem thêm: https://dulich.vnexpress.net/photo/viet-nam/dac-san-nam-moi-chi-co-vao-mua-mua-o-mien-tay-3435126.html

 

Bác sĩ Võ Sơn Nhân Tháng Chín 20th, 2018
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...