Nấm ngọc châm: Đặc điểm tác dụng và cách dùng nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm là gì? Đặc điểm và tác dụng của nấm ngọc châm. Cách dùng nấm ngọc châm. Hình ảnh của nấm ngọc châm.

Nấm ngọc châm là gì?

Nấm ngọc châm có tên khoa học là Hypsizygus marmoreus. Chúng thường sinh trưởng và phát triển trên các cây họ lá rộng trong giới tự nhiên như bạch dương, phong, sồi,… Nấm ngọc châm còn có nhiều tên gọi khác như nấm sồi, nấm thủy tiên, nấm hải sản, nấm ngọc,…

Các loại nấm ngọc châm đều có giá trị dinh dưỡng bằng nhau.

Các loại nấm ngọc châm đều có giá trị dinh dưỡng bằng nhau.

Nấm ngọc châm được trồng lần đầu tiên là ở Trung Quốc, sau này mới lan sang các nước khác trên thế giới (Nhật Bản, Châu Âu, Bắc Mỹ). Loại nấm này có giá trị dinh dưỡng được đánh giá cao và xếp vào nhóm thực phẩm chứa thành phần dược liệu tốt.

Đặc điểm hình dáng của nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm không mọc riêng rẽ mà thường mọc thành cụm, từ 10 – 20 cây. Cây nấm to, thân mập, có màu trắng ngọc hoặc nâu bóng. Một cây nấm thường có ba bộ phận chính, gồm:

  • Mũ nấm dạng ô, rộng trung bình từ 2 – 7cm, có cây nấm to rộng đến 15 cm. Trên bề mặt nấm có nhiều hình như vân đá. Phần thịt màu trắng, mềm và đặc.
  • Cuống nấm là phần gắn ở giữa mũ nấm, có màu trắng và tương đối thẳng.
  • Sợi nấm khi còn non có màu trắng, dạng bột mịn và chuyển dần sang vàng khi già. Bào tử nấm trong suốt, nhẵn, hình cầu và có dấu vết màu trắng ngà.

Trên thực tế, nấm ngọc châm có tới 20 chủng loại, nhưng phổ biến nhất vẫn là ngọc châm trắng và ngọc châm nâu. Hai loại nấm này chỉ khác biệt về màu sắc, còn giá trị dinh dưỡng và dược liệu thì như nhau.

Thành phần dinh dưỡng trong nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm được sử dụng rất phổ biến trong bữa ăn hàng ngày của mọi nhà. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm được giá trị dinh dưỡng có trong nấm này. Một cây nấm ngọc châm chuẩn sẽ có hàm lượng chất dinh dưỡng như sau:

  • Chất béo trong nấm chiếm từ 7 – 10%, hàm lượng này không cao nên bạn có thể sử dụng nấm thường xuyên.
  • Thành phần của nấm chủ yếu là đạm, lên đến gần 40%. Lượng đạm có trong nấm ngọc châm khá cao, có thể thay thế được nguồn đạm từ động vật.
  • Trong nấm còn chứa khoảng 36% là chất xơ, hàm lượng này được đánh giá cao hơn so với các loại nấm khác.
  • Một trong những thành phần không thể thiếu của nấm này là các hợp chất chống oxy hóa.
  • Nấm rất giàu vitamin B2, B6, B3, axit amin, lysine, lipit, sắt, magie… có lợi cho cơ thể.

Nhờ vào những dưỡng chất trên mà nấm ngọc châm được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao, khuyên dùng trong bữa ăn hàng ngày.

Công dụng của nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm là loại thực phẩm thơm ngon và dễ chế biến. Khi dùng thường xuyên còn mang lại cho bạn rất nhiều lợi ích tuyệt vời về mặt sức khỏe.

Nấm ngọc châm giúp tăng sức đề kháng

Nấm ngọc châm là thực phẩm chứa nhiều thành phần dinh dưỡng như vitamin và các khoáng chất tốt. Loại nấm này có tác dụng trong việc cải thiện tình trạng sức khỏe của người dùng, nâng cao khả năng đề kháng của tế bào.

Công dụng của nấm ngọc châm có rất tốt cho sức khỏe

Công dụng của nấm ngọc châm có rất tốt cho sức khỏe

Trong nấm có hàm lượng protein, các axit béo không bão hòa và một lượng lớn ergosterol, fungi sterol có thể chuyển hóa thành vitamin D. Chúng có tác dụng hiệu quả trong việc tăng sức đề kháng cho cơ thể, phòng và chữa các bệnh thông thường như sốt, cảm,…

Nấm ngọc châm giúp tăng sản xuất tế bào máu

Theo bác sĩ Douglas Schar – giám đốc Viện Y Thảo dược ở Washington, nấm ngọc châm giúp tăng cường hoạt động và sản xuất tế bào máu trong cơ thể. Đặc biệt là những tế bào máu trắng cùng hệ thống miễn dịch có tác dụng chống lại nhiễm trùng gây ra bởi vi khuẩn hoặc virus.

Sử dụng nấm thường xuyên giúp bạn có một hệ tuần hoàn máu tốt, làm giảm nguy cơ mắc bệnh về máu và tuần hoàn. Những người hay bị bệnh về máu nên dùng nấm 4 – 5 lần trong 1 tuần.

Nấm ngọc châm giúp phòng tránh suy nhược cơ thể

Những người gặp căng thẳng, áp lực do công việc cũng có thể dùng nấm ngọc trâm để cải thiện tình trạng sức khỏe. Loại nấm này giúp cơ thể nhanh chóng lấy lại năng lượng, hỗ trợ thể lực và tinh thần hiệu quả.

Người bệnh hoặc người cao tuổi cũng có thể sử dụng nấm mà không cần dùng đến thuốc bổ. Nấm ngọc còn giúp tăng thêm hương liệu cho món ăn, kích thích sự thèm ăn một cách tự nhiên nhất.

Nấm ngọc châm giúp phòng chống xơ gan

Hiện nay, trong các phương pháp điều trị bệnh xơ gan, sử dụng nấm ngọc châm nâu được đánh giá đem lại tác dụng đáng kể cho người bệnh.

Nấm có tác dụng tăng cường chức năng gan và giải độc gan hiệu quả. Ngoài ra, nó còn thúc đẩy hệ tiêu hóa và thận hoạt động tốt hơn để giảm tình trạng hoạt động quá tải của gan, giúp gan luôn khỏe mạnh và làm việc hiệu quả.

Nấm ngọc châm ngăn ngừa ung thư

Một tác dụng hữu hiệu của nấm ngọc châm là ngăn ngừa sự hình thành và tiêu diệt các khối u. Nấm có tác dụng cải thiện sức khỏe và phục hồi cơ thể suy nhược sau điều trị của bệnh nhân ung thư.

Tác dụng của nấm ngọc châm trong chữa bệnh được nhiều người quan tâm

Tác dụng của nấm ngọc châm trong chữa bệnh được nhiều người quan tâm

Ngoài ra, nấm còn có khả năng tiêu diệt khối u, giúp người bệnh ăn ngon miệng, cải thiện bệnh tình. Đối với những người chưa mắc bệnh, nấm ngọc châm giúp phòng chống bệnh ung thư rất tốt.

Một số lợi ích khác của nấm ngọc châm

Ngoài các công dụng kể trên, nấm ngọc châm còn có rất nhiều lợi ích khác đối với sức khỏe. Sử dụng nấm giúp cải thiện và tăng cường trí nhớ. Những người mệt mỏi hoặc sắp bước vào kỳ thi có thể sử dụng nấm để có được trí nhớ tốt nhất.

Nấm ngọc trân có chất chống oxy hóa cao, giúp ngăn ngừa lão hóa. Sử dụng nấm thường xuyên giúp giữ lại nét trẻ trung và làn da mịn màng cho chị em phụ nữ.

Nấm còn giúp người dùng tránh nguy cơ mắc bệnh tim mạch, huyết áp và giảm cholesterol trong máu. Loại thực phẩm này đặc biệt tốt cho người bị bệnh béo phì hoặc mỡ máu cao.

Những công dụng trên đã cho thấy nấm ngọc châm là một “thần dược” của con người. Những công dụng mà nấm mang lại rất hữu ích với sức khỏe của chúng ta.

Cách bảo quản nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm là một thực phẩm tương đối quen thuộc trong các bữa ăn gia đình. Để có thể giữ nấm lâu, người dùng cần phải biết các phương thức bảo quản đúng. Nếu được bảo quản tốt, nấm không những không bị hỏng mà còn có thể giữ được đầy đủ dưỡng chất vốn có.

Dưới đây là một số biện pháp bảo quản nấm ngọc châm hiệu quả:

  • Nên rửa và cắt bỏ chân nấm rồi mới đem đi bảo quản. Không nên cắt nhỏ thân nấm, sẽ làm nấm mất đi các dưỡng chất và nhanh hỏng hơn.
  • Ngâm nấm trong nước muối rồi để vào ngăn mát tủ lạnh. Nếu làm theo cách này, nấm sẽ giữ được độ giòn cũng như các khoáng chất cần thiết.
  • Sử dụng túi chân không: Cho nấm vào túi nilon rồi hút chân không, sau đó cho nấm vào tủ lạnh. Cách này giúp nấm không bị ẩm mốc, hư hỏng và có thể giữ được 3 – 4 ngày.
  • Bảo quản bằng giấy chuyên dụng: Bọc kín nấm trong giấy bọc thực phẩm rồi cho vào tủ lạnh, như vậy nấm vừa tươi lại vừa giữ được lâu hơn, khoảng 5 ngày.
  • Bảo quản nấm ngọc châm ở bên ngoài, nơi có không khí thoáng mát và khô ráo. Tránh bọc nấm vào trong túi nilon hoặc để nơi ẩm ướt, bởi nấm sẽ dễ bị mốc và nhanh hỏng. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ giúp giữ nấm tươi mới trong khoảng nửa ngày.

Lưu ý: Trước khi chế biến nấm ngọc châm, người dùng không nên cắt ngang qua thân nấm. Khi tiếp xúc với không khí, vết cắt sẽ chuyển sang màu nâu đen, trông không được đẹp mắt.

Món ngon với nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm là một trong những thực phẩm quen thuộc trong giỏ của chị em nội trợ. Chúng cung cấp lượng protein cao tương đương với thịt nhưng không gây béo phì.

Chế biến nấm ngọc châm thành nhiều món ăn ngon và bổ dưỡng

Chế biến nấm ngọc châm thành nhiều món ăn ngon và bổ dưỡng

Nấm ngọc châm có thể chế biến được thành nhiều món khác nhau như nấu, xào, hay làm lẩu,… Nấm có nhiều chất dinh dưỡng lại dễ chế biến, có thể kết hợp được với nhiều nguyên liệu khác. Do đó, loại nấm này được ưa chuộng trong các bữa ăn hàng ngày.

Dưới đây là một số gợi ý về cách chế biến các món ăn từ nấm ngọc châm. Các bạn có thể tham khảo để thay đổi thực đơn cho gia đình.

Nấm ngọc châm trắng xào sả ớt

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • 200gr nấm ngọc châm.
  • 2 cây sả.
  • Ớt, hành khô, mùi tàu, hành lá.
  • Một số gia vị như mắm, bột canh, hạt nêm, dầu ăn,…

Cách chế biến:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu

  • Đập dập hành khô.
  • Thái nhỏ hành lá và rau mùi.
  • Cắt bỏ chân nấm, rửa sạch, thái miếng vừa miệng ăn.
  • Ớt rửa sạch, bỏ hết hạt rồi thái nhỏ.
  • Sả rửa sạch, thái nhỏ rồi băm nhuyễn.

Bước 2: Chế biến món ăn

  • Cho dầu ăn vào chảo đun nóng, bỏ hành khô vào phi thơm. Sau đó cho sả vào xào thêm khoảng 3 – 4 phút.
  • Tiếp đến vặn lửa to, cho nấm ngọc châm vào xào nhanh tay, khoảng 5 phút.
  • Khi nấm gần chín thì thêm nước mắm, bột canh, hạt nêm cho vừa ăn rồi xào tiếp khoảng 3 phút.
  • Sau đó cho hành lá, rau mùi vào đảo đều rồi tắt bếp.
  • Múc nấm ngọc châm trắng xào sả ớt ra đĩa, rắc thêm một chút hạt tiêu cho dậy mùi rồi thưởng thức cùng cơm nóng.
Canh nấm ngọc châm nấu thịt

Chuẩn bị nguyên liệu:

  • Nấm ngọc châm nâu.
  • Thịt nạc vai heo.
  • Súp lơ, hành lá, hạt tiêu, gia vị, dầu ăn.

Cách chế biến:

Bước 1: Sơ chế nguyên liệu:

  • Súp lơ tách thành các nhánh nhỏ, đem ngâm nước muối loãng tầm 10 – 15 phút rồi vớt ra để ráo nước.
  • Thịt nạc vai băm nhuyễn, đem ướp cùng hành lá và gia vị.
  • Nấm ngọc châm cắt bỏ chân, rửa sạch, để ráo.

Bước 2: Chế biến món ăn

  • Cho dầu vào chảo, phi thơm hành. Sau đó cho thịt đã băm nhuyễn vào xào chín, nêm một chút gia vị.
  • Cho nước vào nồi thịt đã xào đun thêm khoảng 15 phút. Sau đó cho súp lơ, nấm ngọc châm vào nồi đun thêm khoảng 5 phút.
  • Cho thêm hành lá lên trên rồi múc canh ra bát.
Thành phần của nấm ngọc châm có giá trị dinh dưỡng cao

Thành phần của nấm ngọc châm có giá trị dinh dưỡng cao

Trong quá trình nấu ăn với nấm ngọc châm, nên hạn chế làm các món chiên rán nhiều dầu mỡ. Cách sử dụng nấm ngọc châm tốt nhất là làm món xào và canh hầm.

Xem thêm: 5 điều cấm khi chế biến nấm.

Quy trình sản xuất nấm ngọc châm

Nấm ngọc châm thích hợp với nhiều môi trường sống nên được trồng ở khắp nơi trên thế giới. Dưới đây là các bước nằm trong mô hình trồng nấm ngọc châm mà mọi người có thể tham khảo.

Bước 1: Xử lý nguyên liệu trồng nấm ngọc châm

  • Nguyên liệu nuôi trồng nấm ngọc châm là các phế thải từ nông nghiệp như mùn cưa, bông phế loại, rơm rạ,…
  • Chúng ta xử lý mùn cưa bằng cách đổ chúng ra nền sạch, sau đó dùng bình ô doa chứa nước vôi trong tưới lên mùn cưa. Trong quá trình tưới, chúng ta không nên tưới không mà phải trộn đều mùn cưa.
  • Sau khi tưới nước theo tỷ lệ 1kg mùn cưa khô trộn với 1,2 lít nước, dùng xẻng đảo đều mùn cưa từ 3 – 4 lần rồi ủ thành đống. Dùng nilon che lại để mùn cưa có thể ngấm đủ nước và trương nở tế bào gỗ. Ủ liên tục mùn cưa từ 2 – 4 ngày.

Bước 2: Xử lý bông hạt trồng nấm

  • Ngâm bông trong dung dịch nước vôi trong, vắt nhẹ rồi ủ lại thành đống. Lưu ý khi ủ bông phải đặt trên kệ hoặc bề mặt có khe hở để nước trong bông không bị ứ đọng ở đáy.
  • Dùng nilon che đống ủ lại như đã làm với mùn cưa, tuy nhiên thời gian ủ lâu hơn, phải từ 24 – 36 giờ.

Bước 3: Kiểm tra độ ẩm của các đống ủ trồng nấm

  • Độ ẩm của hai đống ủ phải đạt yêu cầu từ 60 – 65%.
  • Nếu đống ủ quá khô thì cần phải bổ sung thêm nước rồi ủ thêm một ngày.
  • Trong trường hợp đống ủ quá ướt thì phải trải đống ủ rộng ra cho nước bay hơi bớt cho đến khi đạt yêu cầu.

Bước 4: Trộn các nguyên liệu trồng nấm ngọc châm

  • Trước tiên, trộn hai đống ủ mùn cưa và bông với nhau. Sau đó lại tiếp tục trộn cám gạo, cám ngô và đường. Rắc đều hỗn hợp lên đống mùn cưa và bông đã trộn với nhau, dùng xẻng đảo khoảng 5 lần là được.
  • Khi đã được nguyên liệu, cho giống nấm vào trong các túi nilon chịu nhiệt đã qua khử trùng. Sau đó mang bịch giống nấm đi khử trùng thêm từ 10 – 12 giờ để loại bỏ mầm bệnh.

Bước 5: Cấy giống và nuôi sợi nấm ngọc châm

  • Điều kiện phòng cấy giống: Sạch sẽ, thoáng mát và được khử trùng phòng trước khi cấy giống.
  • Sau cấy giống tiến hành treo các túi phôi nấm: Giàn giá treo bịch nấm phải có nhiều tầng để tăng diện tích, khoảng cách các tầng cách nhau 50 – 60 cm. Nhiệt độ phòng lý tưởng trong quá trình này phải luôn trong khoảng 22 – 24 độ C.
  • Tiến hành nuôi sợi: Trong quá trình nuôi sợi không được tưới nước, hạn chế vận chuyển bịch giống qua lại.

Bước 6: Chăm sóc cho ra quả thể nấm

  • Sau khi nuôi sợi thành công, tiến hành chăm sóc các túi nấm từ 15 – 20 ngày cho đến khi ra mầm quả thể.
  • Sau khi ra mầm, tưới phun sương đều đặn từ 1 – 3 lần/ngày.
  • Khi mũ quả thể hơi phẳng và có màu sáng hơn, tiến hành thu hái nấm.
Quy trình trồng nấm ngọc châm tại nhà rất đơn giản

Quy trình trồng nấm ngọc châm tại nhà rất đơn giản

Nấm ngọc châm là loại rất dễ sinh trưởng nên quy trình trồng nấm rất đơn giản. Bạn có thể áp dụng quy trình trên để tự trồng nấm ngọc châm tại nhà.

Giá nấm ngọc châm và địa chỉ bán nấm uy tín

Hiện nay tại Việt Nam có rất nhiều nơi trồng thành công loại nấm ngọc châm trắng và nâu. Vì vậy bạn có thể dễ dàng mua được loại nấm này ở ngoài chợ, trong siêu thị hoặc các cửa hàng rau sạch.

Nấm ngọc châm bao tiền 1kg?

So với các loại nấm khác được bán nhiều tại nước ta thì nấm ngọc châm có giá khá cao. Hiện nay trên thị trường giá nấm ngọc châm như sau:

  • Nấm ngọc châm trắng dao động trong khoảng 120.000 – 150.000 đồng 1kg.
  • Nấm ngọc châm nâu có giá dao động khoảng 140.000 – 160.000 đồng 1kg.

Nấm ngọc châm được bày bán trên thị trường được đóng gói theo quy cách 200g một gói để tiện cho quá trình vận chuyển và bảo quản.

Mua nấm ngọc châm ở đâu uy tín

Bạn có thể dễ dàng mua nấm ngọc châm ở ngoài chợ nhưng chưa chắc đó là những sản phẩm nấm sạch. Bởi trên thị trường có rất nhiều nơi cung cấp nấm kém chất lượng.

Ở Việt Nam nấm ngọc châm được tập đoàn VinEco nuôi trồng theo phương pháp hữu cơ. Hiện nay các sản phẩm nấm này của VinEco đang được bày bán tại hệ thống siêu thị như Vinmart, Big C, Aeon,… và chuỗi các cửa hàng rau sạch.

Nếu bạn đang không biết mua nấm ngọc châm loại nào đảm bảo chất lượng thì có thể tham khảo loại do VinEco sản xuất. Ngoài ra, bạn có thể chọn mua những loại nấm được bán tại những cửa hàng chuyên về rau củ sạch có uy tín.

Mặc dù nấm là thực phẩm lành tính, nhưng khi sử dụng phải những sản phẩm kém chất lượng cũng mang lại nhiều tác hại không tốt cho sức khỏe. Vì vậy khi mua nấm bạn cần chú ý để lựa chọn được loại tốt và đảm bảo.

Trên đây là những thông tin cơ bản nhất về đặc điểm công dụng và cách dùng của nấm ngọc châm. Hy vọng bài viết sẽ giúp các bạn có thêm hiểu biết về thứ thực phẩm bổ dưỡng này.

Bác sĩ Võ Sơn Nhân Tháng Chín 25th, 2018
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...